الكنيوز - مجله اي براي بروز بودن

ناسا تصميم گرفته است تا يك ماهواره كوچك (CubeSat) به نام R5-S7 را، همراه با چند ماهواره كوچك ديگر، به مدار زمين بفرستد. اين پرتاب قرار است با موشك Falcon 9 انجام شود، در قالب مأموريت مشتركي (rideshare) به نام Transporter-15. NASA+1
پرتاب از پايگاه فضايي Vandenberg Space Force Base در كاليفرنيا برنامه‌ريزي شده است. NASA+2SpaceX+2
R5-S7 بخشي از سري «R5» است؛ يعني پروژه‌اي براي آزمايش سريع، ارزان و پرخطر (high-risk) تكنولوژي‌هاي فضايي با استفاده از ماهواره‌هاي كوچك. NASA+1

? هدف و ويژگي‌هاي كليدي R5-S7
اين ماهواره كوچك — تقريباً به اندازه يك جعبه كفش (يعني خيلي كوچك و جمع‌وجور) — قصد دارد يك سري اهداف مهم و آزمايشي دنبال كند: NASA+1

بلافاصله پس از جدا شدن از موشك (launch vehicle)، اين CubeSat يك «maneuver» يا مانور نزديك‌شدن (proximity operations) انجام خواهد داد — يعني نزديكي، مانورو بررسي مداري يا حركتي با دقت. اين مهارت بسيار مهم است اگر بخواهيم روزي در فضا سرويس‌دهي، مونتاژ، بازرسي، يا تعميرات انجام دهيم. NASA
روي اين CubeSat از قطعات «روي‌پيشاني فروخته‌شده تجاري» (commercial off-the-shelf hardware) استفاده شده است؛ يعني از قطعاتي كه همزمان در بازار موجودند و نياز به طراحي خاص نداشته‌اند. اين يعني توسعه سريع‌تر، هزينه كمتر و زمان كوتاه‌تر — برخلاف پروژه‌هاي فضايي غول‌پيكر كه ماه‌ها يا سال‌ها براي طراحي و ساخت زمان مي‌برند. NASA+1
فلسفه پشت R5 اين است كه «فضاپيماها / ماهواره» نبايد هميشه بزرگ، گران و نيازمند منابع زياد باشند. با اين روش، ناسا و صنعت فضايي مي‌توانند در عرض ماه‌ها (به جاي سال‌ها) فناوري جديد را آزمايش كنند، اثبات‌شده كنند، و در صورت موفقيت آن را سريع به كار بگيرند. NASA+1

? چرا اين خبر مهم است؟ — تأثير و چشم‌انداز
چرا R5-S7 و پرتاب آن براي ناسا و دنياي فضا مهم‌اند؟ نقاط قوت و اثرات احتمالي:

كاهش هزينه و زمان — با استفاده از ماهواره‌هاي كوچك و قطعات تجاري، ناسا مي‌تواند سريع‌تر تجربه و آزمايش انجام دهد. اين مدل مي‌تواند انقلابي باشد براي كشورها يا سازمان‌هايي كه بودجه و منابع محدود دارند، اما مي‌خواهند به فضا دسترسي پيدا كنند.
پوشش قابليت‌هاي نوين — مانور نزديكي، سرويس‌دهي در مدار، بازرسي يا حتي مونتاژ در فضا، مهارت‌هايي هستند كه براي آينده اكتشافات فضايي، تعمير ماهواره‌ها، ساخت ساختار در فضا و … خيلي مهم‌اند. اگر R5-S7 موفق باشد، پايه‌اي مي‌شود براي نسل بعدي مأموريت‌ها.
انعطاف و چابكي فني — پروژه‌هايي مثل R5 نشان مي‌دهند كه فضا فقط براي دولت‌ها يا پروژه‌هاي ميليارد دلاري نيست؛ ماهواره‌هاي كوچك، ارزان و سريع مي‌توانند وظايف كاربردي و علمي انجام دهند. اين يعني احتمال رشد استارت‌آپ‌ها، شركت‌هاي كوچك فضايي و توسعه سريع‌تر علوم فضايي.
شتاب در نوآوري و آزمايش فناوري — وقتي نيازي به طراحي مفصل و طولاني نيست، مهندسين و دانشمندان مي‌توانند ايده‌هاي نسبتاً راديكال را با ريسك كمتر تجربه كنند. اين سرعت نوآوري در فضا مي‌تواند منجر به دستاوردهاي غيرمنتظره شود.

? در زمان و بستر كنوني
پرتاب R5-S7 در قالب Transporter-15 انجام مي‌شود كه طبق برنامه Falcon 9 مأموريت خود را از Vandenberg انجام مي‌دهد. NASA+2NASASpaceFlight.com+2
اين مأموريت بخشي از موجي از پرتاب‌هاي «rideshare / smallsat» است — روندي كه اين روزها در صنعت فضا رواج پيدا كرده؛ يعني ارسال چندين ماهواره كوچك در يك پرتاب، براي كاهش هزينه‌ها و افزايش دسترسي. NASASpaceFlight.com+1
R5-S7 اولين ماهواره سري R5 است كه قرار است مانور نزديكي (proximity operations) انجام دهد — يعني فراتر از يك ماهواره ساده فقط براي تصوير، سنجش يا داده. NASA+1

? چشم‌انداز: چه انتظاري بايد داشت؟
اگر اين مأموريت موفق باشد، ما مي‌توانيم در آينده شاهد ماهواره‌ها و ماموريت‌هاي بسيار مقرون‌به‌صرفه‌تر باشيم — نه فقط براي تحقيق و علم، بلكه براي كاربردهاي عملي: نظارت زمين، ارتباطات، زيرساخت، تعمير يا سرويس‌دهي ماهواره‌ها، و حتي ساخت يا مونتاژ در مدار.
ممكن است «فضا» ديگر فقط براي پروژه‌هاي بزرگ فضايي نباشد؛ شركت‌هاي خصوصي، دانشگاه‌ها و كشورهايي با بودجه كمتر هم بتوانند وارد شوند.
فناوري‌هايي كه امروز به طور آزمايشي روي CubeSatها اجرا مي‌شوند، اگر تثبيت شوند، مي‌توانند پايه نسل بعدي سيستم‌هاي فضايي باشند: سيستم‌هاي خدماتي، ارتباطي، نظارتي يا تحقيقاتي سريع و ارزان.