الکنیوز - مجله ای برای بروز بودن

ناسا تصمیم گرفته است تا یک ماهواره کوچک (CubeSat) به نام R5-S7 را، همراه با چند ماهواره کوچک دیگر، به مدار زمین بفرستد. این پرتاب قرار است با موشک Falcon 9 انجام شود، در قالب مأموریت مشترکی (rideshare) به نام Transporter-15. NASA+1
پرتاب از پایگاه فضایی Vandenberg Space Force Base در کالیفرنیا برنامه‌ریزی شده است. NASA+2SpaceX+2
R5-S7 بخشی از سری «R5» است؛ یعنی پروژه‌ای برای آزمایش سریع، ارزان و پرخطر (high-risk) تکنولوژی‌های فضایی با استفاده از ماهواره‌های کوچک. NASA+1

? هدف و ویژگی‌های کلیدی R5-S7
این ماهواره کوچک — تقریباً به اندازه یک جعبه کفش (یعنی خیلی کوچک و جمع‌وجور) — قصد دارد یک سری اهداف مهم و آزمایشی دنبال کند: NASA+1

بلافاصله پس از جدا شدن از موشک (launch vehicle)، این CubeSat یک «maneuver» یا مانور نزدیک‌شدن (proximity operations) انجام خواهد داد — یعنی نزدیکی، مانورو بررسی مداری یا حرکتی با دقت. این مهارت بسیار مهم است اگر بخواهیم روزی در فضا سرویس‌دهی، مونتاژ، بازرسی، یا تعمیرات انجام دهیم. NASA
روی این CubeSat از قطعات «روی‌پیشانی فروخته‌شده تجاری» (commercial off-the-shelf hardware) استفاده شده است؛ یعنی از قطعاتی که همزمان در بازار موجودند و نیاز به طراحی خاص نداشته‌اند. این یعنی توسعه سریع‌تر، هزینه کمتر و زمان کوتاه‌تر — برخلاف پروژه‌های فضایی غول‌پیکر که ماه‌ها یا سال‌ها برای طراحی و ساخت زمان می‌برند. NASA+1
فلسفه پشت R5 این است که «فضاپیماها / ماهواره» نباید همیشه بزرگ، گران و نیازمند منابع زیاد باشند. با این روش، ناسا و صنعت فضایی می‌توانند در عرض ماه‌ها (به جای سال‌ها) فناوری جدید را آزمایش کنند، اثبات‌شده کنند، و در صورت موفقیت آن را سریع به کار بگیرند. NASA+1

? چرا این خبر مهم است؟ — تأثیر و چشم‌انداز
چرا R5-S7 و پرتاب آن برای ناسا و دنیای فضا مهم‌اند؟ نقاط قوت و اثرات احتمالی:

کاهش هزینه و زمان — با استفاده از ماهواره‌های کوچک و قطعات تجاری، ناسا می‌تواند سریع‌تر تجربه و آزمایش انجام دهد. این مدل می‌تواند انقلابی باشد برای کشورها یا سازمان‌هایی که بودجه و منابع محدود دارند، اما می‌خواهند به فضا دسترسی پیدا کنند.
پوشش قابلیت‌های نوین — مانور نزدیکی، سرویس‌دهی در مدار، بازرسی یا حتی مونتاژ در فضا، مهارت‌هایی هستند که برای آینده اکتشافات فضایی، تعمیر ماهواره‌ها، ساخت ساختار در فضا و … خیلی مهم‌اند. اگر R5-S7 موفق باشد، پایه‌ای می‌شود برای نسل بعدی مأموریت‌ها.
انعطاف و چابکی فنی — پروژه‌هایی مثل R5 نشان می‌دهند که فضا فقط برای دولت‌ها یا پروژه‌های میلیارد دلاری نیست؛ ماهواره‌های کوچک، ارزان و سریع می‌توانند وظایف کاربردی و علمی انجام دهند. این یعنی احتمال رشد استارت‌آپ‌ها، شرکت‌های کوچک فضایی و توسعه سریع‌تر علوم فضایی.
شتاب در نوآوری و آزمایش فناوری — وقتی نیازی به طراحی مفصل و طولانی نیست، مهندسین و دانشمندان می‌توانند ایده‌های نسبتاً رادیکال را با ریسک کمتر تجربه کنند. این سرعت نوآوری در فضا می‌تواند منجر به دستاوردهای غیرمنتظره شود.

? در زمان و بستر کنونی
پرتاب R5-S7 در قالب Transporter-15 انجام می‌شود که طبق برنامه Falcon 9 مأموریت خود را از Vandenberg انجام می‌دهد. NASA+2NASASpaceFlight.com+2
این مأموریت بخشی از موجی از پرتاب‌های «rideshare / smallsat» است — روندی که این روزها در صنعت فضا رواج پیدا کرده؛ یعنی ارسال چندین ماهواره کوچک در یک پرتاب، برای کاهش هزینه‌ها و افزایش دسترسی. NASASpaceFlight.com+1
R5-S7 اولین ماهواره سری R5 است که قرار است مانور نزدیکی (proximity operations) انجام دهد — یعنی فراتر از یک ماهواره ساده فقط برای تصویر، سنجش یا داده. NASA+1

? چشم‌انداز: چه انتظاری باید داشت؟
اگر این مأموریت موفق باشد، ما می‌توانیم در آینده شاهد ماهواره‌ها و ماموریت‌های بسیار مقرون‌به‌صرفه‌تر باشیم — نه فقط برای تحقیق و علم، بلکه برای کاربردهای عملی: نظارت زمین، ارتباطات، زیرساخت، تعمیر یا سرویس‌دهی ماهواره‌ها، و حتی ساخت یا مونتاژ در مدار.
ممکن است «فضا» دیگر فقط برای پروژه‌های بزرگ فضایی نباشد؛ شرکت‌های خصوصی، دانشگاه‌ها و کشورهایی با بودجه کمتر هم بتوانند وارد شوند.
فناوری‌هایی که امروز به طور آزمایشی روی CubeSatها اجرا می‌شوند، اگر تثبیت شوند، می‌توانند پایه نسل بعدی سیستم‌های فضایی باشند: سیستم‌های خدماتی، ارتباطی، نظارتی یا تحقیقاتی سریع و ارزان.